جنبش علمداران موعود

به زودی... می خواهیم مانند عباس شویم برای او

جنبش علمداران موعود

به زودی... می خواهیم مانند عباس شویم برای او

جنبش علمداران موعود

گام اول؛ خودسازی

گام دوم؛توکل

گام سوم؛اتحاد

گام نهایی؛خدمت

آخرین نظرات

سربازی.خوب یا بد؟

يكشنبه, ۱۲ ارديبهشت ۱۳۹۵، ۰۱:۴۴ ب.ظ

بسم الله الرحمن الرحیم



هر کشوری برای دفاع از تمامیت ارضی و دفاع از استقلال و مرزهای خویش، نیاز به نیروی مقتدر دفاعی دارد. بر اساس آنچه که در تاریخ و رویدادهای نظامی و سیاسی کشورها به وقوع پیوسته، این نکته را نمی توان انکار کرد که میان استقلال سیاسی و اقتصادی یک کشور با بنیه نظامی و دفاعی آن، رابطه مستقیمی وجود دارد. تاریخ، نشان داده است که هر اندازه، نیروهای دفاعی کشوری در زمینه های مختلفِ تجهیزاتی و نیروی انسانی کارآمد و متخصّص، آماده تر بوده اند، فکر تجاوز به مرزهای آن کشور و اختلال در استقلال و امنیت آن از جانب قوای بیگانه نیز کمتر بوده است. البته موفقیت نیروهای نظامی و آمادگی و کارآمدی نیروهای مسلّح نیز به عواملی بستگی دارد که از جمله آنها می توان به هماهنگی و همدلی میان مردم و دولت و بالا بودن ظرفیت روحی و انگیزه و رغبت نیروهای نظامی در خدمات لشکری، مرزبانی و دفاع، اشاره کرد.

نیروهای مسلّح در هر کشوری، از دو بخش وظیفه» و سازمانی» تشکیل می شود؛ امّا بخش عمده نیروهای مسلّح را سربازان و نیروهای وظیفه تشکیل می دهند. حضور پسران جوان کشور در بهترین دوران عمر خود، به مدّت دو سال در نیروهای مسلّح، از اهمیت خاصّی برخوردار است و باید بیش از گذشته به آن اهمیت داد. توجّه به موارد روان شناختی و ویژگی های دوران سربازی، از جمله نکاتی است که باید مورد ارزیابی و بررسی برنامه ریزان و فرمانده های ارشد قرار گیرد، تا یک جوان، با انگیزه و رغبت بیشتری، وارد خدمت سربازی شود و هرگز آن را یک اجبار و تحمیل و مانع ترقّی و پیشرفت خود، تلقّی نکند.

وقتی یک جوان، وارد خدمت سربازی می شود، صفات و خصلت هایی ویژه خود دارد؛ امّا پس از اتمام این دوره، بسیاری از آن صفات، دچار تحوّل و دگرگونی می شوند. طبیعی است که یک جوان، متناسب با ویژگی های محیط خدمت خود، نگرش و شناخت و تفکّرات متفاوتی نسبت به دوران پیش از سربازی پیدا می کند. با توجّه به جنبه های مختلف دوران خدمت، این نگرش ها و تفکّرات (اعم از مثبت و منفی)، در ابعاد روحی، تربیتی و اجتماعی یک جوان، خواه ناخواه، تأثیر خواهند گذاشت.

از آن جا که جنبه های مثبت دوران سربازی، سبب افزایش بهره وری و کارایی سربازان می شود و جنبه های منفی آن، بهره وری آنها را دچار اختلال می کند و از طرفی، تأثیرات مخرّبی در رفتار و دیدگاه سرباز، نسبت به نیروهای مسلّح می گذارد، توجّه و تأکید بر جنبه های مثبت و شناخت و رفع جنبه های منفی، اهمیت ویژه ای پیدا می کند که در این مقاله، به بررسی این ویژگی های مثبت و منفی دوران سربازی و تأثیر آنها بر بهره وری در زندگی می پردازیم.


جنبه های مثبت

الف. اثرات سازنده فردی

1. تجربه زندگی مستقل و دور از خانواده

گفته می شود که مدرسه، اوّلین محیط زندگی اجتماعی کودک است و این محیط، آثار و ویژگی های خاصّ خودش را دارد. تفاوت برجسته این محیط با محیط اجتماعی بعدی (یعنی دوره سربازی)، آن است که در دوران سربازی، ارتباط آزادانه و وابستگی روزمرّه جوان با خانواده اش گسسته می شود و در واقع، برای اوّلین بار، زندگی مستقل را تجربه می کند. پس دوران سربازی، غالباً اوّلین تجربه زندگی مستقلّ یک جوان است که دنیایی جدید را فراروی او قرار می دهد.

به عنوان مثال، تا قبل از این ایام، نیازمندی های او از غذا و لباس، از سوی پدر و مادر تأمین می شد و از نزدیک، مورد نظارت و حمایت عاطفی والدین قرار داشت؛ امّا دوره سربازی، شرایط زندگی اش را متحوّل می کند و این تحوّل، اوّلین درس زندگی برای یک جوان است که سبب می شود میزان وابستگی اش به محیط خانواده، به تدریج، کمتر شود و برای زندگی مستقل، کاملاً آمادگی پیدا کند.


2. مقابله با سختی ها و افزایش قدرت تحمّل

سرباز، از لحظات اوّلیه طلوع صبح، بر خلاف میل باطنی اش بیدار می شود و در حین انجام دادن وظایف روزانه اش، هرگز به دلخواه خود نمی تواند کاری انجام دهد. محدودیت های زندگی سخت و در مواردی طاقت فرسای دوران آموزش نظامی، روحیه آسیب پذیر یک جوان را پخته و آبدیده می کند و اراده او را در مقابله با سختی های زندگی، استحکام می بخشد. در واقع، دوره سربازی، برای یک پسر جوان، دوره ممارست و تمرین برای تحمّل مشکلات زندگی و آماده شدن برای اداره یک خانواده در اینده به شمار می رود.


3. تمرین زندگی با کمترین امکانات (قناعت)

در زندگی سربازی، معمولاً حقّ انتخاب، از سرباز سلب می شود. سرباز، در این دوره، چه از نظر آرایش و لباس و پوشش و چه از جنبه تغذیه و تفریح و چه از جهت دسترسی به امکانات رفاهی و ارتباطی، تابع شرایط و امکانات خاصّ زمانی و مکانی است. از میان امکانات مختلفی که در زندگی آدمی وجود دارد، یک جوان، در دوره سربازی، مجبور می شود که خود را با امکانات محدود این دوره، تطبیق دهد.

در واقع، قناعت در زندگی، چیزی جز این قاعده نیست که آدمی در برابر امکانات متنوّع و رنگارنگ زندگی، به کمترینِ آن رضایت دهد و از افراط و تفریط بپرهیزد و از اسراف و مصرف بیهوده بپرهیزد و از آنچه دارد، به خوبی استفاده و نگهداری کند. خدمت سربازی، بهترین مَحَک و معیار قناعت و بهره وری و آشنایی با زندگی در شرایط سخت است.


4. نظم پذیر شدن

بیداری صبحگاهی یک سرباز، در ساعت معینی انجام می گیرد و از همان لحظه، تمام اوقات روزانه اش طبق برنامه پیش بینی شده، انجام می شود. این برنامه، موسوم به برنامه سین» است که بویژه در دوره آموزش مقدّماتی، تمام دقایق زندگی روزانه یک سرباز را در برمی گیرد.


بعد از اتمام دوره آموزشی نیز همه امور و وظایف روزانه اش تحت برنامه خاصی است. زمان بیداری، مراسم صبحگاه، خدمت روزانه، نهار، شام، ساعت خواب و حتّی زمان های مرخّصی، همه بر اساس نظم و زمان مشخّصی است.

این نوع زندگی منظّم و دقیق ـ که پیروی از آن، از سلیقه و اختیار سرباز خارج است ـ، به گونه ای نامحسوس و ناخودآگاه، او را با نظم و انضباط، مأنوس می کند و ضمن آن که روحیه او را در پذیرش نظم، انعطاف پذیر می سازد، انگیزه و علاقه اش را نیز به نظم، متمایل می کند و برمی انگیزد.


5. تمرین قانون گرایی

هر زندگی اجتماعی ای، تابع نظم و مقرّرات خاصی است. برخی از مقرّرات اجتماعی، پشتوانه قانونی» و به عبارتی، ضمانت اجرایی» دارند و در زندگی اجتماعی، خودداری از انجام دادن برخی کارها و یا ارتکاب اعمالی که به موجب قانون، جرم شناخته شده اند، مستوجب مجازات خواهد بود. وظایف روزانه یک سرباز در محیط خدمت سربازی نیز ـ که می توان آن را به یک اجتماع کوچک تر تشبیه کردـ، از ضمانت اجرایی برخوردار است و او ، چنانچه از وظایفی که بر عهده او گذاشته شده، سرپیچی کند و یا در عدم اجرای آنها قصد سهل انگاری و فرار از زیر بار مسئولیت داشته باشد، متناسب با تخلّف خود، تنبیه خواهد شد. با این شیوه زندگی، می توان ادّعا نمود که دوره سربازی، یک جوان را با قاعده قانون محوری زندگی اجتماعی و احترام به قوانین اجتماعی، هر چه بیشتر آشنا می سازد.

6. افزایش حسّ مسئولیت پذیری

همان طور که گفته شد، یک سرباز، قادر نیست به دلخواه خود، زندگی کند و باید همان کاری را انجام دهد که به عنوان وظایف روزانه اش به وی تفهیم و از وی خواسته شده است. افراد هر جامعه ای که بر قاعده دو ویژگی قانون» و نظم» اداره شود، خود به خود، متعهّد به پذیرش و اجرای این نظم و قانون می شوند. این تعهّد، همان حسّ مسئولیت پذیری ای است که همه جوانان و بویژه پسرها، در زندگی اینده خود، شدیداً به آن، نیازمندند.

معمولاً فرماندهان به سربازان، رهنمودهایی می دهند که در پرورش و رشد و تقویت احساس مسئولیت سرباز، تأثیر به سزایی دارند.


7. چند اثر دیگر

علاوه بر مواردی که اشاره گردید، از جمله آثار سازنده و مثبت سربازی در جنبه های فردی، می توانیم به نکات زیر هم اشاره کنیم:

ـ بیدار نمودن روحیه حمیت و جوان مردی؛

ـ توجّه به سلامت جسم و حفظ کارایی بدن؛

ـ تقویت خوداتّکایی و شجاعت؛

ـ آگاهی از استعدادها و توانایی های شخصی (روحی و جسمی).


ب. اثرات سازنده اجتماعی

1. افزایش حسّ تعلّق سرزمینی

هر فردی در هر جامعه و جزو هر ملّتی که باشد، نسبت به میهن و سرزمینش، علاقه و تعصّب ناگسستنی ای دارد. این علاقه، از همان دوران کودکی و نوجوانی، در انسان به وجود می اید. پیامبر گرامی اسلام(ص)، علاقه و محبّت به وطن و کشور را از نشانه های ایمان می داند.1 اصولاً عشق به خاک و سرزمین، یک حسّ مشترک در میان همه افراد یک کشور است. این علاقه مشترک و همگانی، از شگفتی های آدمی به شمار می رود. مردمی که گاه هر کدام، فرهنگ و زبان و اعتقادات و سنّت های متفاوت و متنوّعی دارند، ناگهان در برابر یک دشمن مشترک و متجاوز، چنان نسبت به یکدیگر مهربان و دلسوز می شوند و چنان متّحد و یکپارچه و هماهنگ عمل می کنند و یاور همدیگر می شوند که هیچ قدرت و عاملی غیر از باورهای الهی و اعتقادی، قادر نیست این چنین تحوّلی در آنان به وجود آورد.

همین تحوّل معنوی و فکری است که نیرویی متّحد و قدرتمند را در کشور ایجاد می کند و ضامن موفقیت یک ملّت در عرصه های نبرد و شکست و خواری دشمنان آنها می گردد و اگر چه تعداد نیروهای متجاوز، ده ها برابر آنها باشد، باز هم قادر نخواهند بود ملّت یک پارچه و یک دست و متّحد را شکست دهند.

نقطه آغاز این روحیه سلحشوری، دوران سربازی است. یک جوان، می داند که نیروی دفاعی کشور، همواره باید آماده و فعّال باشد، لذا در ایامی که او در دوران خدمت به سر می بَرَد، خود را نیروی وابسته به قدرتی به وسعت یک کشور تصوّر می کند که در صورت هجوم دشمنان به کشور، با شور و اشتیاق فراوان، در صف رزمندگان قرار می گیرد. او که تا قبل از دوران سربازی، خود را فردی عادّی و منحصر به زادگاه خود تصوّر می کرد، اینک با ورود به جامعه بزرگ سربازی، خویشتن را متعلّق به بُنیه دفاعی کشور و فردی تأثیرگذار و از برای به یک سرزمین وسیع و پاسدار هویت و ایین و مرز و بوم و ناموس مردمش می داند و احساس بالندگی و مفید بودن و عزّت و پایمردی می کند، لذا بر همین اساس، روحیه حمیت و جوانمردی و شجاعت او نیز متبلور و متجلّی می شود.

در مراسم صبحگاه پادگان، تلاوت ایات الهی در لحظات طلوع خورشید و خواندن دسته جمعی سرود ملّی و هم زمان، به اهتزاز درآمدن پرچم پرافتخار ایران و سپس آمین گفتن بلند به نیایشی زیبا و رژه رفتن با تمام نیرو در برابر نام خدا و کتاب خدا و یادمان شهیدان، هر اندیشه جوان و قلب تپنده و وجدان پاکی را در راه پاسداری از این مرز پُرگُهر، تحت تأثیر قرار می دهد و هشیار و بیدار می سازد.

2. تقویت روحیه ایثار و کمک به همنوعان

همان طور که بیان شد، جوان، وقتی به خدمت سربازی وارد می شود، خود را متعلّق به کشور می داند و طبیعی است که با این دیدگاه و نگرش، روحیه ایثار و کمک به همنوعان در او نیز تقویت می شود. گاهی شاهد بوده ایم که در اثر بلایای طبیعی (مانند زلزله و یا سیل)، گروه هایی از نیروهای نظامی، با حضور سربازان، به کمک مردم آسیب دیده می شتابند. در این گونه حوادث، یک پیوند عاطفی و متقابل میان مردم و سربازان ایجاد می شود. البته بهتر است بگوییم با پوشیدن لباس سربازی، پیوند عاطفی سرباز و مردم، خود به خود، ایجاد شده است و در این گونه حوادث، فرصت بروز و ظهور پیدا می کند.

چنین روابطی، سبب می گردند که احساس گذشت و فداکاری و احسان و کمک به مردم، در یک جوان، برانگیخته و زنده شود. ممکن است که این احساس، چنان تأثیری در روحیه او بگذارد که تبدیل به یکی از ویژگی های اخلاقی و شخصیتی او در تمام مدّت عمرش شود.

3. گسترش و تقویت ارتباط با دیگران

بسیاری از وظایف روزانه سرباز، در ارتباط با دیگر سربازان است. علاوه بر آن، هر سرباز، عضوی از مجموعه ای سازمانی به شمار می رود که با همین مجموعه هم شناخته می شود. همان طور که می دانیم، سربازخانه و یا لشکر، معرّف محلّ خدمت سازمانی سرباز است. او در آن مرکز، عضو مجموعه دیگری است که به گروهان و دسته و گروه، ختم می شود. این نوع زندگی اجتماعی، برای یک سرباز، بی سابقه بوده است و بعد از خدمت سربازی هم بعید است که دیگر در چنین موقعیت سازمانی ای قرار گیرد؛ امّا همین مدّت کوتاه دوران سربازی، کافی است که به شخصیت اجتماعی یک جوان، هویتی متفاوت بدهد. این هویت، در واقع، همان منش اجتماعی اوست که در سایه زندگی در یک اجتماعِ سازمان یافته و منظّم، ایجاد می شود.

از جمله آثار چنین ویژگی شخصیتی ـ که به صورت اکتسابی حاصل شده است ـ، تقویت روحیه زندگی اجتماعی و گسترش روابط اجتماعی با دیگران (بویژه در محیط های کاری اینده و در ارتباط با همکاران) است.

4. تمرین مدارا و بردباری در برخورد با دیگران

یکی از خصوصیات زندگی سربازی، آن است که گروهی با آداب و سنّت ها و عقاید و سلیقه ها و تربیت های مختلف، دور هم جمع می شوند و با این که در بسیاری از موارد، هیچ گونه شباهت و تفاهمی ندارند، مجبورند که یکدیگر را تحمّل کنند. اصولاً جوانان، زندگی اجتماعی را دوست دارند، امّا ترجیح می دهند با آن گروه از همسالان خود که دارای وجوه تشابه در روحیه و تفکّر هستند، معاشرت داشته باشند. در حالی که زندگی سربازی، آنان را وادار می کند با کسانی معاشرت کنند که هیچ تشابهی با آنها ندارند.


این نوع زندگی اجتماعی، برای یک جوان، ممارست و تمرینی است که دیگران را با هر گونه روحیه و تفکّری تحمّل کنند و چنان که تضادّی میان رفتار آنان با معیارهای دلخواه خود دیدند، آن را با بردباری بپذیرند و روش مداراگونه ای با دیگران پیش گیرند. بدون تردید، این نگرش و تفکّر، در زندگی بعد از سربازی آنان نیز تأثیر خواهد گذاشت. نتیجه چنین تأثیری، رفتار مسالمت آمیز با دیگران است.

5. آموختن شیوه ها و ریزه کاری های زندگی دسته جمعی

یک جوان، در فراز و نشیب های زندگی سربازی، از نزدیک با شیوه ها و جزئیات زندگی گروهی آشنا می شود و آن را البته بر اساس دیدگاه و تجربه خود، به کار می بندد. ممکن است این آموختن، ناقص و ابتدایی باشد؛ امّا همین تجربه کوتاه و ناقص، برای او، مقدّمه ای خواهد بود که بتواند هم زمان با کسب تجربه بیشتر، روش دقیق تر و مناسب تری را در پیش گیرد.


جنبه های منفی

معمولاً هیچ نوع زندگی اجتماعی آرمانی یا ایده آلی وجود ندارد و هر شکلی از زندگی اجتماعی، علی رغم مزایا و امتیازات، ممکن است دارای جنبه های منفی و حتّی آثار زیانباری هم باشد. به عنوان نمونه، بسیاری از زمینه های ارتکاب جرم، در محیط های اجتماعی ایجاد می شوند. در هر حال، دوران سربازی هم ـ بویژه به شکلی که در کشور ما فعلاً وجود داردـ، عاری از آثار منفی نیست، که در ادامه، به برخی از آن آثار منفی، اشاره می کنیم:


1. عدم استفاده کارآمد از نیروهای وظیفه بر اساس تخصّص آنها

گر چه هدف و انگیزه از حضور جوانان در خدمت سربازی، انگیزه ای نظامی است و آنان در هر مقطع تحصیلی و با هر تخصّصی، به عنوان یک نیروی مدافع (و به تعبیر بهتر، یک سرباز)، وارد نیروهای مسلّح می شوند، ولی در بسیاری از موارد، می توان از تخصّص ها و تجربیات سربازان، استفاده بهینه کرد و درصد بهره وری آنان را افزایش داد.

در این صورت، نتایج چنین روشی، هم به حال سرباز، مفید و هم برای سازمانش سازنده تر خواهد بود. ارتش و یا نیروهای مسلّح، سازمانی گسترده با شرح وظایف متعدّد و مختلف است و آن قدر ظرفیت کاری دارد که نیروهای متخصّص وظیفه (سرباز) را جذب کند و میزان کارایی و اثربخشی آنان را افزایش دهد. البته، در حال حاضر هم استفاده از تخصّص های سربازان و یا کارکنانِ وظیفه، کم و بیش وجود دارد؛ امّا در حدّی محدود و معدود است و باید زمینه های توسعه آن را فراهم ساخت.


2. تخریب ذهنیت جوان ها نسبت به نیروهای مسلّح و دفاع

جوانی که خانواده و دیار خود را ترک می کند و به قصد خدمت به کشورش، راهی سربازخانه می شود، انتظار ندارد که با وی رفتار ناشایستی بشود. در این مسئله که محیط نیروهای مسلّح، محیطی جدّی، دقیق و منظّم است، هیچ شکّی نیست. این نکته هم که برای تبدیل روحیه جوانان به روحیه سربازی، نمی توان از طنز و داستان استفاده کرد، قابل انکار نیست.

محیط نیروهای مسلّح، از نظر روان شناختی، ویژگی های خاصّ خودش را دارد و باید این ویژگی ها، محترم و محفوظ باقی بماند و هرگز مورد تحلیل غیرکارشناسانه قرار نگیرد. قاطعیت و استحکام در دستور دادن و اطاعت کردن و آموزش ها و دیگر مسائل و آداب سربازی، لازم و ضروری اند و هر چه این ویژگی ها، در نیروهای مسلّح، ضعیف تر باشد، کارکنان آن هم بی نظم تر و بی توجّه تر به وظایف روزمرّه خود خواهند بود.

مسئله این جاست که گاهی اِعمال قدرت و استحکام و قاطعیت و جدیت، جایش را به اهانت و سختگیری های سلیقه ای و بی منطق می دهد. در چنین صورتی، احساسات جوانان، جریحه دار می شود و روحیه آنها سرکوب و شخصیت و احترامشان نادیده گرفته می شود.

جوانی که این چنین برخوردی با وی بشود، هرگز نمی تواند دیدگاه مثبتی به نیروهای مسلّح و کارکنان آن داشته باشد. معمولاً مدیریت نظامی، از پیشرفته ترین و سازمان یافته ترین مدیریت های دنیا به شمار می رود و جایز نیست که مجریان امور نظامی و یا سرپرستان و مربّیان آموزشی در پادگان ها، از میان افرادی انتخاب شوند که از هنر مدیریت، بهره ای نبرده اند؛ زیرا رفتار ناشیانه آنهاست که سبب ایجاد نارضایتی در سربازان می شود.

اِعمال خشونت های غیرمنطقی و گاهی خارج از نزاکت را نباید جایگزین مقرّرات و ادبیات نظامی کرد. نتیجه عدم رعایت این اصل مدیریتی، نارضایتی و نفرت جوانان این کشور، نسبت به نیروهای مسلّح خواهد بود. گاهی رفتارهای غلط و خشونت های افراطی و احساسی، آن قدر متداول می شود که دیدگاه عامّه مردم درباره نیروهای مسلّح، یک دیدگاه کاملاً منفی می شود. آنچه در باورهای مردم از محیط سربازخانه ها و یا نیروهای مسلّح وجود دارد، خشکی و سختگیری های افراطی و خشن و غیرعاطفی بودن است. علّت چنین باورهای نه چندان واقعی، عملکرد اشتباه برخی کارکنان است. علاوه بر این پدیده، افراط و تفریط در رفتارها و گفتارها نیز از آفات دیگری است که محصول آن، بدبین شدن سربازان به نیروهای مسلّح خواهد بود. به عنوان نمونه، فرماندهی که از سربازانش اطاعت محض و انضباط عالی می خواهد، بدون همدلی با سرباز و گوش سپردن به پیشنهادها و انتقادها و مشکلات نیروهایش (که می تواند خصوصی و کتبی هم باشد)، خیلی زود، کارش به افراط و ضعف فرماندهی می انجامد، در حالی که امروزه مسلّم است که اقتدار فرمانده و انضباط و اطاعت سرباز، با مشارکت سربازان در ارتقای برنامه های داخلی سربازخانه ها و مشورت دادن آنها به فرماندهانشان، تضعیف نخواهد شد.


3. افزایش رفتارهای ناهنجار اجتماعی

معمولاً در محیط هایی که تربیت و کنترل صحیح بر روی سربازان صورت نمی گیرد، پاره ای از ناهنجاری های رفتاری، مانند: بددهانی و اعتیاد به سیگار و سهل انگاری در عبادات یا تضعیف مبانی اعتقادی در میان آنان افزایش می یابد. دوری جوان از خانواده، مشکلات اقتصادی، محدودیت های خاص ّ خدمت سربازی ـ که در برابر آزادی عمل جوان، مانعی ایجاد کرده ـ، مشکلات خانوادگی، نگرانی های اشتغال بعد از سربازی، الگوگیری از همسالان و بسیاری دلایل دیگر، از جمله زمینه های مستعدّی است که جوان را به سمت اعتیاد، عصبانیت و بروز خشم و بددهانی و کاهلی در عبادات، می کشاند.

وجود جوانان مستعد بزهکاری و انحرافات اجتماعی در میان سربازان و نیز حضور افراد دارای جنبه های رفتاری و اخلاقی گوناگون در کسوت سربازی و ارتباط و معاشرت آنان با یکدیگر و تأثیرپذیری از یکدیگر، از جمله دلایل دیگری است که زمینه های بروز رفتارهای نابه هنجار را در سربازان، افزایش می دهد.

اگر نظارت و دقّت کافی انجام نگیرد، محیط سالم سربازی، دچار نابه سامانی و بیماری و بی نظمی خواهد شد و گروهی از جوانان را نیز طعمه خود خواهد ساخت. در این میان، آنچه سرباز را حفظ می کند، آگاهی و هشیاری و خویشتنداری شخصی اوست و ایمان و توکّلی که او را از لغزش ها حفظ کنند و داشتن الگوهای خوب و یافتن دوستان خوب.


4. اشاعه روحیه از زیر کار در رفتن و چاپلوسی

این جنبه منفی، زمانی اثر مخرّب خودش را بر جوانان می گذارد که محیط خدمت آنان، از جنبه تربیتی و اخلاقی، دچار اختلال شود. عامل این اختلال هم آن دسته از مربّیان نظامی هستند که با اِعمال فشار و تهدید و ارعاب ، اعتماد به نفس و عزّت نفس سرباز را در هم می شکنند و متقابلاً او نیز واکنش خصمانه از خود بروز می دهد. البته این واکنش، انفعالی است و با تمهیدات مختلف، سعی می کند از زیر بار مسئولیت فرار کند و به جای آن به واکنش دفاعی چاپلوسی» متوسّل شود. در پاره ای از اوقات، با استفاده از همین شیوه، به خواسته های ذهنی خود، نزدیک می شود و به مراد دل خود (یعنی فرار از مسئولیت) می رسد.

تمارض و بهانه آوردن و زیرآب زدن (سعایت از سرباز دیگر در پیش فرمانده)، از عوارض دیگر چنین محیط های ناسالمی است. فردی که با اتّخاذ چنین شیوه هایی نه چندان مشکل، به سهولت به خواسته هایش می رسد، ترغیب می شود که از این شیوه ها، در دیگر عرصه های زندگی اجتماعی هم استفاده کند و در نتیجه، از مسیر مستقیم و صحیح، به بیراهه کشیده می شود.


5. چند اثر منفی دیگر

دوران خدمت سربازی، ممکن است جنبه های منفی دیگری هم داشته باشد، از قبیل:

ـ ارائه آموزش هایی که کارایی برای جوانان ندارند؛

ـ بالا بردن سنّ ازدواج؛

ـ از بین بردن فرصت های اشتغال جوان و... .

هر کدام از این عوامل، به طور فزاینده ای، کارایی و بهره وری سربازان را کاهش و نیرو و انرژی آنان را به هدر می دهد و یا به مصرف بیهوده می رساند. در نتیجه، سربازان، چاره ای ندارند جز این که روش روزمرّگی را پیش بگیرند و برای رهایی و خلاصی از این فضای بیهوده و تحمیلی (از دیدگاه آنان)، مبادرت به شمارش معکوس برای اتمام دوره خدمت نمایند و بر روی در و دیوار، روزهای باقی مانده خدمت سربازی خود را به ثبت برسانند و یا به رُخ دیگران بکشند.

در هر صورت، باید چه از طرف خود سرباز و چه از سوی مسئولان، شرایطی ایجاد شود که یک جوان، خدمت دوران سربازی را مفید به حال خود و جامعه تلقّی کند و دو سال خدمت خود را اتلاف عمر به شمار نیاورد و از طرفی، با از میان بردن جنبه های منفی دوران سربازی، شرایطی ایجاد شود که یک جوان، با نگرش مثبت و سازنده، نیروهای مسلّح را ترک کند.

1. ر.ک: میزان الحکمة، ج4،ص3566،ح4108.

۹۵/۰۲/۱۲

نظرات (۱)

۱۲ ارديبهشت ۹۵ ، ۱۳:۵۳ ❤منتـــظر المـهـدی❤
بحث جالبی بود خداقوت

نظر شما چیه؟

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">