جنبش علمداران موعود

به زودی... می خواهیم مانند عباس شویم برای او

جنبش علمداران موعود

به زودی... می خواهیم مانند عباس شویم برای او

جنبش علمداران موعود

گام اول؛ خودسازی

گام دوم؛توکل

گام سوم؛اتحاد

گام نهایی؛خدمت

آخرین نظرات
  • ۱۶ آذر ۹۵، ۱۸:۱۰ - مهدی عباسی
    لایک

ساده زیستی و سالم زیستی

جمعه, ۱ مرداد ۱۳۹۵، ۰۹:۲۶ ق.ظ

بسم الله الرحمن الرحیم


پست مشترک

آدرس وب؛ حروفستان

لینک مطلب؛ ساده زیستی و سالم زیستی


یکی از مهم ترین حوزه های عدالت حوزه مصرف است. پس اقتصاد مقاومتی تنها به حوزه توزیع ثروت و تولید و توزیع آن محدود نمی شود، بلکه حوزه مصرف نیز نقش کلیدی در عدالت دارد؛ زیرا اگر عدالت در مصرف تحقق نیابد و برخی با اسراف و تبذیر، محصولات و تولیدات را از میان ببرند، نه تنها ظلم به خود بلکه ظلم به دیگران و جامعه کرده اند و به جای شکر نعمت راه کفران نعمت را برگزیده اند و خداوند ناسپاسان را دوست نمی دارد و آنان را به شدت مجازات می کند. جامعه ای که به اسراف و تبذیر در مصرف گرایش یابد، مورد خشم خداوند قرار گرفته و نعمت های الهی از آنان سلب می شود.

جامعه ایمانی، قوامین بالقسط و اقامه کنندگان عدالت

اقتصاد اسلامی بلکه دین اسلام به هدف تحقق عدالت پایه ریزی و برنامه ریزی شده است. همه آموزه های وحیانی اسلام بر آن است تا همه مردم با آگاهی یافتن از فلسفه آفرینش و اهداف آن، برای تحقق عدالت در جوامع بشری قیام کنند و حتی با شمشیر و زور، حقوق خویش را مطالبه نمایند.[1] از این رو محوری ترین چیز در آموزه های اسلامی عدالت قرار داده شده است و خداوند در توصیف مومنان، آنان را به «قوامین بالقسط» می ستاید؛ زیرا نه تنها به عدالت قیام می کنند، بلکه چنان در این امر پیشتاز و استوار و محکم هستند، که هیچ امری کمترین خللی در قیام برای تحقق عدالت ایجاد نمی کند؛ چرا که عدالت، بخش اصلی هویت شخصیتی و وجودی آنان را شکل می دهد.[2]


تحقق عدالت مقتضیاتی دارد که از جمله مهم ترین آنها عبارتند از:

1- توزیع عادلانه ثروت و منابع آن:

مقتضای عدالت آن است که همگان به عنوان بشر از منابع ثروت برخوردار بوده و انفال به طور مساوی میان همگان توزیع شود.[3] بنابراین، منابع ملی و ثروت عمومی چون دریاها، رودها، آب ها، کوه ها، معادن، جنگل ها، مراتع و مانند آنها باید میان همگان به درستی توزیع و امکان بهره برداری برای همگان فراهم آید و کسی یا گروهی به عنوان اشراف حاضر در حاکمیت، نتوانند به طور ویژه از منابع بهره مند شوند و توده های مردم از آن محروم باشند و ثروت و قدرت در اختیار گروهی قرار گیرد و با ویژه خواری و انحصارگرایی روز به روز بر ثروت و قدرت خویش بیفزایند.[4]


2- توزیع عادلانه تولید و فرآورده های آن:


به این معنا که همگان به طور عادلانه از تولیدات و فرآورده های آن بهره مند شوند و تولیدات و فرآورده ها در انحصار گروهی نباشد، بلکه شرایط به گونه ای فراهم شود تا همگان بتوانند از تولیدات و فرآورده ها استفاده کنند. البته ممکن است به طور طبیعی در جامعه افرادی ناتوان از هرگونه تحرک باشند و نتوانند برای استفاده از تولیدات و فرآورده ها از جای خود حرکت کنند؛ از این رو بر اقشار مردم و به ویژه دولت است تا تولیدات و فرآورده ها را در اختیار آنان بگذارند. همچنین ممکن است در جامعه افرادی باشند که فقیر بوده و نتوانند به تنهایی این فرآورده ها را تهیه و تامین کنند. پس بر جامعه و دولت اسلامی است تا از طریق انفاقات و قرض الحسنه و مانند آن شرایط بهره مندی آنان از این امکانات و تولیدات را فراهم آورند.

آیات بسیاری در قرآن به انفاق از درآمد و محصولات پرداخته است و حتی خداوند بیان می کند که یکی از عقبات قیامت در ارتباط مستقیم با مسئله توزیع عادلانه تولیدات است. به گونه ای که اگر کسی به انفاقات توجه نداشته باشد، باید خود را برای دوزخ و آتش آن آماده سازد.[5] خداوند در آیه 141 سوره انعام مردم را به پرداخت بخشی از محصولات باغی و زراعتی در هنگام درو به نیازمند تشویق می کند و می فرماید: و اوست کسی که باغ هایی با داربست و بدون داربست و خرمابن و کشتزار با میوه های گوناگون آن و زیتون و انار، شبیه به یکدیگر و غیرشبیه پدید آورد. از میوه آن- چون ثمر داد- بخورید و حق بینوایان از آن را روز بهره برداری از آن بدهید، ولی زیاده روی مکنید که او اسراف کاران را دوست ندارد. از نظر قرآن خویشان و مساکین و در راه ماندگان از تولیدات و فرآورده های تولیدی ما سهمی دارند که باید در هنگام مصرف، فروش و مانند آن در میان مستحقان توزیع شود.


این حق در هر مالی است که به انسان می رسد؛ به این معنا که در هر درآمد باغی و دامی و زراعی و مانند آن و به هر شکلی و تحت هر نام دیگر، حقی برای گروه های مستحق قرار داده شده که باید در قالب عدالت از سوی مردم ادا شود. از جمله کسانی که در اموال انسان دارای حق هستند و باید حقشان ادا و توزیع شود، سائلان و محرومان هستند. خداوند می فرماید: و فی اموالهم حق للسائل و المحروم؛ در اموالشان حقی برای سائل و درخواست کننده و محروم است.[6]


3- مصرف درست فرآورده ها و تولیدات:

 عدالت اقتضا می کند که در حوزه مصرف و بهره مندی از فرآورده ها و تولیدات به گونه ای عمل شود که به دور از هرگونه اسراف و زیاده روی و یا تبذیر و ریخت و پاش باشد.[7]


مصرف درست فرآورده ها و محصولات

چنان که گفته شد یکی از مهم ترین حوزه های عدالت حوزه مصرف است. پس اقتصاد مقاومتی تنها به حوزه توزیع ثروت و تولید و توزیع آن محدود نمی شود، بلکه حوزه مصرف نیز نقش کلیدی در عدالت دارد؛ زیرا اگر عدالت در مصرف تحقق نیابد و برخی با اسراف و تبذیر، محصولات و تولیدات را از میان ببرند، نه تنها ظلم به خود بلکه ظلم به دیگران و جامعه کرده اند و به جای شکر نعمت راه کفران نعمت را برگزیده اند و خداوند ناسپاسان را دوست نمی دارد و آنان را به شدت مجازات می کند. جامعه ای که به اسراف و تبذیر در مصرف گرایش یابد، مورد خشم خداوند قرار گرفته و نعمت های الهی از آنان سلب می شود.

در آیات قرآن از هرگونه مصرف نادرست در قالب اسراف و تبذیر نهی شده است. از آنجا که مهمترین نوع مصرف، خوردن و نوشیدن است، خداوند از اسراف در این دو حوزه به شدت نهی کرده و فرموده است: بخورید و بیاشامید، ولی زیاده روی مکنید که او اسرافکاران را دوست نمی دارد.[8]


از نظر قرآن همان طوری که اسراف به معنای زیاده روی در مصرف در حوزه اقتصادی امر مذموم و ناپسند در نزد خداوند است؛ تبذیر به معنای ریخت و پاش و نابودی محصولات گناهی بزرگ است و کسانی که مثلاً سیب زمینی، یا سیب درختی و یا گندم را برای مهار و مدیریت بازار سرمایه و تولید، دفن و نابود می کنند یا به دریا می ریزند و یا به هر شکل دیگری تباه می کنند و در غیر مورد خود مثلاً به دام و طیور می دهند، در حالی که قابل خوردن برای آدمیانی است که محتاج آن هستند، جزو تبذیرگران و برادران شیطان هستند. خداوند می فرماید: ان المبذرین کانوا اخوان الشیاطین و کان الشیطان لربه کفورا؛ همانا ریخت و پاش کنندگان- کسانی که مال را به گزاف تباه می کنند- برادران شیطانها هستند و شیطان خداوند خویش را ناسپاس است.[9]


قناعت، استفاده از داشته ها در حد نیاز

واژه قنع در زبان عربی در اصل به معنی حرکت خروس برای دفاع از خود بویژه دفاع از چشم در برابر حمله دشمن است. خروس هنگام حمله پرهای دور سرخویش را به سمت چشم جمع می کند و از آن به عنوان سپر استفاده می کند. به این حرکت خروس که پرهای اطراف گردن خود را بطرف سربرگردانیده تقنیع می گویند. همچنین در زبان عربی، قنع که جمع آن قنعه و اقناع است به طبقی گفته می شود که از شاخه های نخل می سازند و در آن غذا می نهند. این حرکت نماد بهره گیری از هر چیزی است که در اختیار انسان است. شخص بی آنکه محتاج و نیازمند کسی باشد، با بهره گیری از همه ابزارها و امکانات ابتدایی در اختیار، نیازهای خود را برطرف می کند و دیگر نیازمند عطای حاتم طایی نمی نشیند تا خوار شود. همچنین پوشاندن سر و صورت به عنوان قناع و تقنیع نامیده می شود. مقفعه هم به معنای روسری از همین واژه است.

پس قناعت به معنای پوشاندن خود به گونه ای است که دیگران حالت چهره اش را نبینند و یا نتوانند بر سرش آسیبی رسانند. انسان قانع از نظر اقتصادی نیز کسی است که با داشته هایش خودش را می پوشاند و اجازه نمی دهد چهره اش را ببندند. در ضرب المثل فارسی می گویند فلانی صورتش را با سیلی سرخ نگه داشته است؛ به این معنا که حاضر است با سیلی رنگ چهره اش را همانند انسان دارا درآورد که از پرخوری صورتش گل انداخته و سرخ شده است؛ قانع حاضر است خود را به گونه ای بپوشاند که دیگران متوجه فقر و نداری او نشوند.


قانع کسی است که به داشته هایش بسنده کرده و دست نیاز به سوی این و آن دراز نمی کند. برای درک درست این معنا بهتر است که به این داستان روایی توجه شود: روزی سلمان، ابوذر را به خانه خود دعوت کرد و از انبانی که داشت نان خشکی درآورد، با آب نرم کرد و نزد ابوذر گذاشت. ابوذر گفت: چقدر خوب بود که به این نان، نمک هم بود؟! سلمان از خانه بیرون رفت و ظرفی را که از پوست ساخته شده بود، آن را نزد شخصی گرو گذاشت و نمکی گرفت و نزد ابوذر نهاد. ابوذر، نمک روی نان می ریخت و می خورد و می گفت: الحمدلله الذی رزقنا القناعهْ؛ خدا را حمد می کنم که صفت قناعت را به ما روزی گردانید. سلمان گفت: اگر تو قناعت می کردی، ظرف من، گرو نمی شد.[10]

البته در برخی منابع این گونه نقل شده است: ابووائل می گوید: با دوستم به ملاقات سلمان رفتیم و مهمان او شدیم. گفت: اگر رسول خدا از تکلف (و به زحمت انداختن) نهی نکرده بود، خود را به زحمت انداخته و غذای خوبی برای شما آماده می کردم. سپس نان و نمک حاضر کرد. دوستم گفت: اگر سبزی هم می بود، بهتر می شد.

سلمان برخاست و آفتابه خود را برد و آن را نزد سبزی فروش گرو گذاشت و مقداری سبزی از او گرفت و آورد. در پایان دوستم گفت: «خدا را شکر که ما را به این غذای ساده، قانع کرد. »

سلمان گفت: «لو قنعت رزقک لم تکن مطهرتی مرهونه؛ اگر تو اهل قناعت بودی، آفتابه من به گرو نمی رفت. »[11]


پس قناعت به این معنا است که انسان به داشته های خویش بسنده کند و برای برآورد نیاز و خواسته های نفسانی دست نیاز به سوی این و آن دراز نکند و با قرض و وام خواهش های نفسانی خودش را برآورده نسازد.

انسان نباید خودش را به رنج بیهوده افکند تا هر طوری شده نیازهای خویش را برآورده کند، بلکه باید به آنچه دارد بسنده کند و به میزان کفایت و کفاف نیازها را برطرف سازد. حضرت امیرالمؤمنین فرمود: طوبی لمن ذکر المعاد، و عمل للحساب، و قنع بالکفاف، و رضی عن الله؛ خوشا به حال کسی که به یاد قیامت و روز بازگشت باشد و برای حساب کار کند و به اندازه خویش در باب روزی قناعت ورزد و از حضرت حق خشنود باشد.[12]


بی معنی بودن قناعت در حوزه تولید

البته این در حوزه مصرف است و هیچ ارتباطی به حوزه تولید ندارد، انسان باید در حوزه تولید تلاش کند تا بیشترین تولیدات را داشته باشد؛ زیرا انفاق کردن بدون افزایش تولید شدنی نیست و انسان باید با کوشش بیشتر هم وظیفه الهی خود را انجام دهد و هم بتواند انفاق کند[13]، ولی در حوزه مصرف به میزان کفاف و کفایت مصرف نماید و به خواهش نفسانی بها ندهد و چشم و دلش پر از قناعت باشد؛ چنانکه صفت پیامبران و از جمله پیامبر(ص) است. حضرت علی(ع) در خطبه قاصعه می فرماید: اما خداوند پاک پیامبرانش را در تصمیم هایشان نیرومند و قوی و از نظر برنامه های ظاهری ضعیف قرار داد، با قناعتی که از بی نیازی چشمها را پر می کرد و تهیدستی و فقری که دیده ها و گوش ها را از آن مملو می ساخت.[14]


حقیقت قناعت

البته باید توجه داشت که قناعت به معنای مصرف نکردن یا کم مصرف کردن نیست، بلکه درست مصرف کردن با استفاده از داشته ها و دارایی های خود است بی آنکه دست نیاز به سوی این و آن دراز کرد. خداوند بهره مندی از نعمت را به شکل درست و بجا را حتی در حوزه زینت و آرایه ها پذیرفته و آن را تشویق کرده است. از این رو در قرآن می فرماید: یا بنی آدم خذوا زینتکم عند کل مسجد و کلوا واشربوا ولا تسرفوا انه لا یحب المسرفین؛ ای فرزندان آدم، در وقت هر نماز و در هر مسجدی آرایش و زینتتان را (به تناسب آن عمل و محل) برگیرید، و از (همه خوراکی های حلال خداوند) بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید، که او اسراف کنندگان را دوست ندارد.[15]

پی نوشت ها

[1] حدید، آیه 25

[2]نساء، آیه 135؛ مائده، آیه 8

[3] حشر، آیه7؛ انفال، آیه1

[4] همان

[5] بلد، آیات 11 تا 14

[6]  ذاریات، آیه 19؛ و نیز نگاه کنید: معارج، آیات 24 و 25

[7] انعام، آیه 141؛ اعراف، آیه 31؛ اسراء، آیات 26 و 27

[8] اعراف، آیه 31

[9] اسراء، آیه 27

[10] عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 35).

[11] علامه مجلسی، بحارالانوار، ج 22، ص 384

[12] نهج البلاغه: حکمت 44؛ وسائل الشیعهْ: ج 3، ص 254، باب 75، حدیث 3558

[13] بقره، آیات 2 و 3؛ هود، آیه 61

[14] نهج البلاغه: خطبه 234؛ بحارالانوار؛ ج 14، ص 469، باب 31، حدیث 37). و نیز آن حضرت(ع) بر تربیت نفس بر قناعت تأکید داشته و فرموده است: الهم نفسک القنوع؛ قناعت را به خورد نفس بده. (بحارالانوار: ج 75، ص 8، تتمه باب 15، حدیث 64)

[15] اعراف، آیه 31

۹۵/۰۵/۰۱

نظرات (۱)

۰۱ مرداد ۹۵ ، ۰۹:۲۹ کسب درآمد حلال و تضمینی از طریق آموزش کامپیوتر

با سلام خدمت شما دوست محترم.

شما به صورت رسمی جهت مدیریت و فعالیت در سایت علمی دینون دعوت می شوید.

با استفاده از امکانات قدرتمند سایت دینون، قادر خواهید بود به انواع آموزش ها در زمینه علوم کامپیوتر دسترسی داشته باشید.

همچنین برای اولین بار در ایران، این امکان برای شما فراهم شده است که آموزش های کاربردی خود را در سایت ثبت نموده و به هر بار مشاهده آنها توسط دیگران درآمد تضمینی داشته باشید.

این بهترین فرصت برای شما جهت کسب درآمد تضمینی از اینترنت به صورت کاملا حلال است.

فعالیت شما موجب دلگرمی ما خواهد شد، منتظر حضور گرم شما در سایت دینون هستیم.

http://Dinon.ir

جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد نحوه کسب درآمد از سایت دینون صفحه زیر را بخوانید.

http://Dinon.ir/Extra/3

خواهشمندیم چنانچه سایت دینون را مفید می دانید، آن را به دوستان خود معرفی کنید.

ارادتمند شما مدیریت دینون

نظر شما چیه؟

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">